Tư vấn nghề nghiệp – Học quan hệ quốc tế ra làm nghề gì? (Kì 1)

Ở Việt Nam, học sinh gần như không có khái niệm định hướng nghề nghiệp. Trừ một số con người đẻ ra đã may mắn có một niềm đam mê, một khát khao trở thành 1 nhân vật nào đó, như bác sĩ, cô giáo, doanh nhân, thì phần đa số còn lại không biết mình Cuộc đời mình rồi sẽ đi về đâu?

Nhưng các bạn đừng lo =)) đó không phải là vấn đề cá biệt của mình sinh viên Việt Nam. Kể cả ở những nước tân tiến nhất, học một ngành – làm một nghề cũng là chuyện phổ biến giữa người người nhà nhà. Thí điển như ở Thụy Sĩ, một đất nước châu Âu phát triển là thế, mà người có bằng tiến sĩ công nghệ sinh học cuối cùng lại tìm thấy niềm vui trong việc quản lí tổ chức sự kiện cho sinh viên, hay một thạc sĩ chính trị quốc tế lại làm cho một ngân hàng tư nhân thương mại ( chính những người tổ chức chuyến học hè vừa rồi cho bọn mình đó), và shock hơn nữa là một bạn nữ xinh đẹp học thạc sĩ Medicine té ra lại có bằng cử nhân Luật Quốc tế.

….

Mình lại lảm nhảm quá dài. Nhưng mục đích của bài này là để chia sẻ với các bạn tốt nghiệp ngành Quan Hệ Quốc tế (QHQT) có những tiềm năng nghề nghiệp gì. Nhiều bài tư vấn cũng đã có nói rõ, nhưng từ trải nghiệm hiểu biết của bản thân mình thì có 3 ngạch cơ bản sau đây:

1/ Nhà ngoại giao (The Diplomat)

Đây là cái nghề cao quý nhất, oách xà lách nhất mà một sinh viên (SV) QHQT có thể đạt được. Tuy nhiên trở thành một Nhà Ngoại Giao quả thực không hề dễ dàng, đặc biệt là ở Việt Nam, vì cái lý do mà ai cũng biết là cái gì đấy.

Thế nhưng, cũng không phải là không thể. Bạn vẫn có thể trở thành nhà Ngoại Giao danh chính ngôn thuận đi lên từ thực lực của mình nếu như bạn thực sự có một đam mê cháy bỏng, được ấp ủ từ thưở bé thơ, dày công chuẩn bị bằng việc đắm mình không mêt mỏi vào những trang sử Việt Nam, thế giới, trang sử đảng cộng sản, tích cực rèn luyện đạo đức và thành tích học tập top trường, tham gia hoạt động đoàn đội từ cấp 1, học ngoại ngữ… Nếu bạn làm được những việc trên, nếu trở thành nhà ngoại giao thực sự là khát vọng cháy bỏng của bạn thì đừng sợ hãi. Hãy cố gắng chuẩn bị mình thật tốt, rồi thì giấc mơ sẽ trở thành hiện thưc.

Nói là mơ làm nhà ngoại giao từ khi mới đẻ thì hơi quá, nhưng nói chung thì bạn phải chuẩn bị dài dài. Nếu đến khi vào đại học rồi bạn mới có quyết tâm thì thật ra cũng chưa muộn. Bạn có thể lao đầu vào đọc sách lịch sử, tìm hiểu đảng, và tham gia hoạt động đoàn trường. Phải biết nhạy bén trong các mối quan hệ ở trường, vì phần đa những người có thể đi làm ở học viện Ngoại giao hay những người có khả năng đứng trên bục giảng giảng dạy cho bạn đều là những nhân tố “vô cùng tiềm năng”. Nỗ lực một cách thông minh khéo léo bạn sẽ tạo được các mối quan hệ. Và rồi sau khi đi học thạc sĩ, tiến sĩ thì có lẽ bạn sẽ  có cơ hội được trở thành nhà Ngoại Giao.

Nguyên tắc chuẩn bị kĩ lưỡng là nguyên tắc bất di bất dịch cho mọi ngành. Nhưng cái đặc trưng của ngành ngoại giao là phải thông thạo lịch sử, văn hóa, hệ thống nhà nước pháp luật, tích cực hoạt động đoàn đội. Một doanh nhân thành đạt không nhất thiết phải có những chuẩn bị trong các lĩnh vực trên.

Nói thật thì làm Ngoại Giao là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Vì những nhà Ngoại Giao đại diện cho bộ mặt quốc gia trên trường quốc tế, luôn trong tình trạng cân não trong các cuộc đàm phán, nên chỉ có những bộ não tinh túy nhất ( có thể chỉ 0.1% dân số, hoặc ít hơn) mới có thể đảm đương.

Vậy nếu không thể trở thành nhà Ngoại Giao, tốt nghiệp QHQT bạn còn có thể làm gì?

2/ Làm ở các đại sứ quán trong nước:

Trường hợp này cũng không hiếm. Chủ yếu là bạn thích thú và đam mê một quốc gia nào đó, tích cực tham gia các chương trình của họ để lấy quan hệ, rồi sau ra trường bạn khắc có việc làm thôi. ĐSQ Hoa Kỳ trả lương hậu hĩnh nhất. Nhưng các ĐSQ khác như Ấn độ, Israel, Nhật, Hàn cũng ổn. Thường thì làm ở các ĐSQ, bạn sẽ chịu trách nhiệm tuyên truyền, tổ chức các sự kiện văn hóa. Hoặc tuyên truyền kêu gọi thêm sinh viên đi học ở nước bạn đại diện, hoặc đảm đương truyền bá ngôn ngữ nước đó. Nói chung thì cũng rất là năng động và sang tạo.

3/ Nhà báo hoặc nhà nghiên cứu => Giáo viên

Thật ra học QHQT rất có lợi trong việc cung cấp kiến thức toàn diện và đầu óc phân tích cho bạn. Thêm nữa dân ngoại giao thường có khả năng ngoại ngữ và giao tiếp. Vì thế, học ngoại giao ra bạn có thể làm báo (như bạn mình nè, vì đam mê báo, truyền hình mà đã chuẩn bị làm thêm từ năm nhất; kết quả là chưa ra trường đã có việc làm ổn định rồi). Việt Nam ngày càng hội nhập sâu với thế giới nên những kiến thức nền tảng của bạn về QHQT rất hữu ích trong phân tích, bình luận chính trị. Bạn có thể thấy phần lớn các bài bình chính trị trên báo nhà ta hiện nay là dịch lại từ báo quốc tế. Không những các bài dich của bạn sẽ hay hơn hẳn những người không có chuyên môn, mà nếu bạn học QHQT tốt, bạn cũng có thể tự viết những bài phân tích chứ không chỉ cop nhặt rồi dịch lại. Và đương nhiên những bài tự phân tích ấy sẽ có thù lao cao hơn hẳn.

Với kĩ năng phân tích bình luận chính trị, bạn cũng có thể học thêm lên thạc sĩ tiến sĩ để làm nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế. Bạn sẽ chịu trách nhiệm đưa ra các bình luận sắc sảo cho các sự kiện nóng hổi như Trung Quốc cài tên lửa tầm sa ở biển Đông. Thu nhập cũng kha khá đó nha. Còn chưa kể đã là thạc sĩ tiến sĩ, bạn cũng có thể giảng dạy ở các trường đại học nữa. Ít ra bạn hơn sinh viên mới vào những 4,5 năm đèn sách cơ mà, chả nhẽ ko bịp được tụi nó? J)) Với cả sẽ có nhiều chuyến công du tham luận nghiên cứu quốc tế. Cũng oách xà lách không kém gì mấy nhà Ngoại Giao đâu.

4/ Làm ở các tổ chức quốc tế chính phủ hay phi chính phủ

Học QHQT, chắc chắn bạn sẽ học về các vấn đề toàn cầu như thương mại toàn cầu, thay đổi khí hậu toàn cầu, nạn đói, thất nghiệp toàn cầu, và tất cả những thứ toàn cầu khác như bất bình đẳng giới tính, nhân quyền, ô nhiễm môi trường. Thêm nữa bạn cũng sẽ học các lý thuyết và thực tiễn của các tổ chức xuyên quốc gia, vì vậy mà sẽ có bệ phóng vững vàng cho các các tổ chức như EU delegation, UNESCO, UNICEF,…Đặc biệt nếu bạn có kiến thức chuyên sâu về ASEAN hoặc EU thì cơ hội sẽ vô vàn nhiều. Xuất nhập khẩu ngày càng nhộn nhịp nên không đi đâu mà sơ thất nghiệp cả, miễn là bạn chuẩn bị cho mình kiến thức thật tốt, tốt hơn tất cả những người khác, về ít nhất một mặt nào đó. Làm trong các tổ chức quốc tế cũng sẽ đem lại cho bạn nhiều cơ hộ tham dự hội thảo khắp năm châu, đi du lịch miễn phí đấy.

5/ Làm trái ngành một chút ở các công ty đa quốc gia trong ban PR, đối ngoại.

Tốt nghiệp QHQT mà có ngoại ngữ tốt và hoạt động ngoại khóa tốt thì công ty nào cũng sẵn sàng nhận bạn hết. Chịu khó kiếm tìm và học hỏi thêm kinh nghiệm chút thôi. Đừng ngại bắt đầu từ những việc nhỏ bàn giấy. Từ từ rồi bạn sẽ đi lên.

Cái chính thì đã học, đã thi vào rồi, thì giờ phải tiếp tục và chuẩn bị các định hướng tiếp theo 😀 bạn chỉ thất nghiệp khi không nỗ lực cố gắng tìm tòi cơ hội cho bản thân, đắp dần đắp dần nên một cái CV tốt. Và cái quá trình xây đắp kinh nghiệm, làm đẹp CV ấy không phải đến khi tốt nghiệp mới bắt đầu, mà phải bắt đầu ngay từ ngày đầu tiên ở đại học. Vui chơi nhưng đừng lãng phí thời gian chuẩn bị cho tương lai nhé. Kì sau sẽ bàn kĩ hơn các kinh nghiệm hoạt động ngoại khóa nào sẽ có lợi cho CV của bạn.

 

 

 

Advertisements

Tại sao học quan hệ quốc tế? – Đi học là đi du lịch

Thú thực thì nhiều lúc cũng tự trách bản thân, tại sao ngày xưa không thi vào ngoại thương rồi học kinh tế nhỉ? Hồi ý cũng có giải quốc gia mà, lại là môn tiếng anh nữa, vào ngoại thương sẽ là một môi trường tuyệt vời để phát triển, ra trường cũng dễ kiếm việc làm. Những khoảnh khắc tự dày vò lương tâm ấy đau khổ chết đi được, rồi mẹ lại còn hay bồi thêm “Mẹ đã nói mà không nghe. Con mà nghe mẹ vào Ngoại Thương có phải h đã nhẹ nhàng đi Mĩ với các bạn rồi không.” Thật mệt mỏi quá đi!!!Nhưng rồi mình nhận ra, chỉ cần THÔI đừng nghĩ NẾU NHƯ, thì cuộc sống vẫn tràn đầy hi vọng, muôn màu muôn vẻ. Chỉ cần mình vẫn cố gắng tập trung cho tương lai, thì dù đường đi dài vẫn sẽ tới đích.

Lan man quá dài, nhưng tóm lại bài này mình muốn chia sẻ trải nghiệm của mình trong 8 ngày học hè ở Thụy Sĩ vừa đầu tháng 9, một cơ hội mà nếu không phải học quan hệ quốc tế có lẽ mình đã không thử nộp đơn đăng kí. Dù đây không phải lần đầu mình đến thăm Châu Âu, nhưng Thụy Sĩ quả thực là khác biệt – một thiên đường thực sự chốn trần gian!!!

14285100_10154034452997874_1952136089_o
Nhìn cũng giống vùng núi cao phương Bắc Việt Nam ấy nhỉ… Nhưng vẫn đậm chất châu âu

Thiên nhiên Thụy Sĩ tươi đẹp vô cùng. Cũng là non xanh nước biếc, nhưng không phải cái xanh cái biếc thường thấy ở châu Á (Việt Nam, Trung Quốc, hay Nhật Bản), mà là cái xanh cái biếc của châu Âu. Nếu ví non xanh nước biếc châu Á đẹp như thơ cổ, thì non xanh nước biếc của Châu Âu đẹp như từ cổ tích đi ra. Vốn là fan của phim hoạt hình về những nàng công chúa Disney, mình vẫn thường mơ mộng về những phong cảnh cánh rừng ửng hồng lên trong nắng, mặt nước hồ xanh thẳm lấp lánh, đôi chiếc thuyền trắng đung đưa. Và cái cảm giác khi giấc mơ trở thành hiện thực, khi được đặt chân đến mảnh đất thần tiên, hòa mình vào dòng nước xanh ngắt, quả là một thứ hạnh phúc ngọt ngào.

14359750_1300419159991748_2065071598_o

Thiên nhiên tươi đẹp là một nhẽ, nhưng quan trọng hơn, môi trường sống vô cùng trong lành. Ở Bắc Kinh thiên nhiên, di tích lịch sử cũng vô cùng đáng ngưỡng mộ. Nhưng cái ô nhiễm toàn khí độc đã hủy hoại tất cả. Cảm giác sống mà không ra sống trong cái môi trường ngột ngạt lúc nào cũng u ám đầy sương mù ô nhiễm, dù ở đây mình đã gặp nhiều người bạn tuyệt vời, có nhiều kỉ niệm đẹp với các anh chị trong cộng đồng người Việt Nam.

14285346_10154034424512874_2107738366_o
Các bạn có thấy cái màu nước xanh trong leo lẻo không?

Ở đây mình cũng phát hiện ra một điều thú vị, là người Thụy Sĩ ăn khỏe sống khỏe. Tất cả các bữa ăn của họ đều thanh đạm, gần như ăn chay.

14393856_1300419299991734_812950359_o

Trong 8 ngày mình ở đó thì chỉ được ăn thịt vào 3 bữa tối, còn lại toàn rau, ngũ cốc, sữa chua. Chế độ thể dục cũng đáng nể. Ai người ta cũng dậy từ 6h, chạy bộ đến 6 rưỡi, và đi bơi ở hồ đến 7h. Buổi chiều họ lại tiếp tục chạy bộ và tắm hồ. Còn sinh viên bọn mình thì còn thường xuyên chơi bóng bàn và bóng chuyền nữa. mà căn bản là môi trường sống trong lành, cảnh lại đẹp, ai mà ko thích ra ngoài hoạt động hưởng thụ?

14374799_1300419756658355_1966226153_o

Đến vơi Thụy Sĩ mình mới thấy rõ sự khác biệt. Mới hiểu thế nào là một cuộc sống đáng sống. Chỉ cần hít thở bầu không khí ở đấy thôi đã cảm giác như trẻ ra chục tuổi rồi. Có người phản biện là, thì tại mình được đi học ở vùng núi nghỉ dưỡng, xa đô thị, nên trong lành là phải. Nhưng cái thú vị nhất là vùng núi mà không phải núi. Có một sự kết hợp hoàn hảo giữa thiên nhiên và cuộc sống hiện đại. Như ở Đà Nẵng mình vậy. Nhưng Đà Nẵng mình vẫn còn hơi ô nhiễm một chút.

Đồng thời cũng học hỏi được nhiều kiến thức bổ ích. Ngay từ bài học đầu tiên, thầy đã dạy, “Đang còn trẻ thì phải dám nghĩ dám làm. Đừng gò bó mình quá. Cơ hội đến, thì dù không phải cái mục tiêu mình đặt ra, thì hãy cứ đón lấy. Hãy thả lỏng và đón nhận”

Lần đi Thụy Sĩ này mình không hề chủ đích, mà cũng không nghĩ là sẽ được chọn. Vì đề tài là  “Good Governance and its Application to Modern Technology Policies” tạm dịch là Nhà nước nên làm thếnào để phát triển và ứng dụng công nghệ hiện đại có lợi cho đất nước và nhân dân, sẽ thuận hơn cho những ai học Public Policy – Chinh sách công. Nhưng mình cứ đăng kí thử, và không ngờ lại được. Lớp học chỉ có 20 người (vì nó free mà) và mình thì là một trong 5 em trẻ nhất chưa tốt nghiệp đại học.

14249713_10154038727082874_3346726008640232589_o

Trong quá trình học, bên cạnh việc được học về luật điều hành nhà nước với giáo sư/ tiến sĩ Daniel Thürer (người đã từng làm việc cho các cơ quan của Luật Quốc Tế), học Đàm Phán với nhà Ngoại giao/ Chuyên gia đàm phán  Michael Ambühl (người từng làm cô vấn cho chính phủ Thụy Sĩ, và thực hiện đàm phán thành công vụ kiện giữa ngân hàng Thụy Sĩ cà Chính phủ Mĩ, và Thổ Nhĩ Kì với Armenia), thì mình cũng được tiếp xúc với những đề tài rất mới như Ngoại giao văn hóa và Khoa Học, chiến tranh Mạng (Cyber warfare), hay ngân hàng dữ liệu sức khỏe toàn cầu (với một nhà sinh vật học nghiên cứu ruồi!!!). Không chi các giáo sư, mà các sinh viên ở đây cũng vô cùng thông minh. Đây là môi trường tốt để nhận ra mình vô cùng nhỏ bé, để rồi sống lạc quan hơn và tiếp tục cố gắng. Mình dám chắc ở Việt Nam có rất nhiều cơ hội tương tự. Nếu các bạn có thể tham gia hoạt động ở Hà Nội hay TPHCM thì hãy tham gia nhiệt tình nhé.

student-plan

Thực sự thì học quan hệ quốc tế có rất  rất nhiều cơ hội để bay bổng MIỄN PHÍ đi các nước trên thế giới, chỉ cần bạn chịu khó để tâm tìm kiếm và dày công chuẩn bị. Chuẩn bị như thế nào thì bài sau sẽ rõ. Hãy nhớ Cơ hội chỉ đến với những người đã sẵn sàng.

Dưới đây là link website của chương trình, bạn nào có hứng thú thì có thể thường xuyên theo dõi nhé để tham gia các cơ hội khác nhé.

http://www.studyfoundation.ch/  

P/S: Đi học kiểu này còn có cơ hội té chơi những điểm khác nữa. Như mình thì được té chơi Milan 1 ngày nè.