Giá dầu & Biển Đông

Ga và Dầu – có phải chỉ để đốt? Sức mạnh của hydrocarbon trong địa chính trị quốc tế nói chung, và với tình hình chính trị Biển Đông nói riêng, là gì?

 

Sự tụt dốc không phanh của giá các nguyên liệu thô quả là tin vui không kể xiết với mọi người mọi nhà. Bao năm nay ngành dầu khí đã thu được nhiều lợi nhuận, nay thê thảm vậy kể cũng hả hê làm sao. Thiệt hại cho Việt Nam ư? Các báo cũng đã có phân tích lợi, hại về mặt kinh tế trong cơn khủng hoảng giá dầu này. Nào là Ngân sách Việt Nam sẽ bị thâm hụt nặng, nào là khủng hoảng thất nghiệp do ngành dầu khí thất thu. Nhưng mấy ai quan tâm làm gì nhỉ? Hả hê còn chưa hết nữa mà.

hqdefault

Nhìn từ góc độ cá nhân chi tiêu và kinh tế mà nói, đúng là đang để ăn mừng khi giá dầu tụt đáy như thế này; chuyên gia Anh quốc dự đoán giá dầu giảm sẽ kích thích sản xuất. Nhưng nếu nhìn từ góc độ địa chính trị và quan hệ quốc tế, sự tụt dốc này tác động xấu như thế nào đến Việt Nam?

Mối quan tâm chính trị đầu tiên của Việt Nam luôn là Biển Đông và Trung Quốc. Việt Nam mong nhận được càng nhiều sự ủng hộ càng tốt trong vấn đề Biển Đông, đặc biệt là từ Nga, người anh em cũ lâu năm thân thiết. Đồng thời Việt Nam mong Trung Quốc càng yếu đi càng tốt, càng thiệt hại nhiều càng tốt, về bất kì mặt nào, để chúng ta có thêm chút lợi thế trong tranh chấp ở Biển Đông. Nếu bạn để ý có thể thấy mình cố tình không nhắc đến Mĩ và Anh ở đây. Luận điểm chúng mình đưa ra là Việt Nam cần một nước Nga mạnh để cân bằng quyền lực với Mĩ và Trung Quốc. nhưng giá dầu giảm đã hoàn toàn xóa tan hi vọng này của Việt Nam.

Thứ nhất, giá dầu giảm làm suy nhược nghiêm trọng vị thế của Nga trên trường quốc tế. Đây quả là một cú đánh úp ngoạn mục mà Mĩ dành cho Nga ngay sau lệnh cấm vận kinh tế của khủng hoảng Crimea. Khỏi cần phải trích dẫn sách báo (dù mình sẽ cố gắng bổ sung nguồn tư liệu sau), phần đa mọi người hẳn đều biết nền kinh tế Nga phần lớn dựa vào xuất khẩu năng lượng thô, đặc biệt là khí đốt, dầu mỏ, và xuất khẩu vũ khí (cũng là ngành công nghiệp hạng nặng nhu cầu năng lượng cao). Vì vậy mà giá dầu giảm đã làm Nga khốn đốn. GDP nước Nga giảm 3.5% theo số liệu của BBC. Kinh tế đi xuống thì chả năng chi trả các chi phí cũng giảm. Tiếng nói chính trị của Nga bị giảm mạnh so với Mĩ và các nước Châu Âu. Đồng thời cũng làm cho Nga phải dựa hơi Trung Quốc, khó có thể lên tiếng trong vấn đề biển Đông. Nga hiện vô cùng phụ thuộc vào túi tiền của chính phủ TQ. Đặc biệt là trong gói hợp tác khí gas trị giá $400 tỷ đô – sức mạnh của Siberia (power of Siberia) với TQ. Dự án này có ý nghĩa sống còn với Nga vì nó sẽ cho Nga một thị trường thay thế Châu Âu, giảm sự phụ thuộc vào thị trường này. Đồng thời cũng giúp Nga kiếm tiền nhanh chóng trong giai đoạn kinh tế khó khăn. Một nước Nga yếu và phụ thuộc TQ thì đâu thế nào ủng hộ Việt Nam được nữa?

Và giá dầu giảm đã làm tăng sức mạnh cho TQ. Hổ mọc thêm cánh. TQ vốn là đất nước sản xuất và tiêu thụ. Tiêu thụ khí ga đứng thứ 3 thế giới và tiêu thụ dầu đứng thứ 2 thế giới. Vì thế mà giá dầu giảm làm chi phí sản xuất giảm, TQ được nhiều lợi về kinh tế. Thêm vào đó các quốc gia sản xuất và xuất khẩu năng lượng, trong đó có Nga, thì lại không thể ngay lập tức thay đổi sản lượng để bắt kịp giá cả. Đó là sản xuất dầu chứ không phải sản xuất bánh phở hay bánh mì, cần một sự đầu tư không hề nhỏ. Vì thế mà sự dư thừa trên thị trường cộng thêm giá cả giảm, đã cho TQ cái lợi hơn bao giờ hết với tư thế là nhà định giá (price maker). Cũng nhờ vậy mà TQ đột nhiên trở thành thiên thần hộ mệnh của Nga. Kết quả là Nga chẳng có thì giờ đâu mà nghĩ về Việt Nam ngóng chờ ở Biển Đông nữa.

Còn chú Sam đáng kính thì sao? Mặc dù chú luôn có những công bố đanh thép trước những hành động khiêu khích của TQ, mặc dù trên báo và truyền thông hai bên đang chĩa mũi nhọn vào nhau. Nhưng thực tế có phải là vậy? Biết đâu được đã có một thỏa thuận ngầm phân chia tầm ảnh hưởng giữa hai quốc gia và tất cả những gì đang diễn ra chỉ là một màn kịch. Nên nhớ rằng Mĩ sẽ không nhảy vào hi sinh mạng sống để cứu rỗi Việt Nam. TQ đã rất khôn khéo trong các chính sách ngoại giao và kinh tế của mình, không hữu dũng vô mưu như Nga, luôn muốn dùng xung đột và quân sự để giải quyết vấn đề. TQ vô cùng mềm dẻo và khéo léo. Và Mĩ cũng tinh tế không kém gì. Mĩ không thực sự quan tâm đến chủ quyền của Việt Nam hay công bằng luật quốc tế gì sất. Tất cả chỉ là để thể hiện quyền uy và tầm ảnh hưởng của cường quốc số một thế giới. Mĩ hưởng lợi từ việc tăng giá dầu, trừng phạt cấm vận Nga, và có lẽ đang trên đường dần thiết lập trật tự tế giới mới không có Nga trong vòng chơi.

Một nước Nga mạnh không có nghĩa là có thể kiềm chế TQ hay răn đe Mĩ. Nhưng ít nhất một nước Nga mạnh sẽ khiến TQ và Mĩ phải kiêng dè hơn và duy trì cân bằng quyền lực trật tự thế giới tốt hơn, để rồi ít nhất Việt Nam có một khoảng trống để giữ yên biển Đông, hơn là một nước Nga yếu ớt khốn đốn như hiện giờ.

Theo suy luận như vậy thì giá dầu giảm có một ảnh hưởng tương đối tiêu cực đến tình hình địa chính trị của Việt Nam. Đặc biệt là trong tranh chấp Biển Đông.

Mọi người có phản hồi khác thì cùng góp ý nhé

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s